Coursera เปิดรายงาน “One Year Later: The Gender Gap in GenAI” เน้นแก้ไขปัญหาช่องว่างทางเพศในทักษะ Generative AI พบผู้เรียนหญิงในประเทศไทยมีอัตราการเรียนจบหลักสูตร GenAI สูงกว่าผู้ชายอยู่ที่ 2.5%
ปี 2025 ผู้หญิงคิดเป็น 33% ของผู้ลงทะเบียนเรียนหลักสูตร GenAI ทั้งหมดในประเทศไทย เพิ่มขึ้นจาก 32% ในปี 2024 หรือเพิ่มขึ้นหนึ่งเปอร์เซ็นต์ เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ขณะเดียวกันสัดส่วนของผู้เรียนหญิงบนแพลตฟอร์มที่เลือกลงทะเบียนเรียนหลักสูตร GenAI ก็เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ จาก 37% ในปี 2024 เป็น 49% ในปี 2025 แม้ว่าช่องว่างทางเพศยังคงมีอยู่ แต่อัตราการเรียนจบที่สูงขึ้นและการมีส่วนร่วมที่เพิ่มขึ้นชี้ให้เห็นว่า อุปสรรคสำคัญอาจไม่ได้อยู่ที่ความสามารถหรือแรงจูงใจ แต่อยู่ที่โอกาสในการเข้าถึงการเรียนรู้ ซึ่งตอกย้ำถึงความจำเป็นในการลดข้อจำกัดและขยายโอกาสในการเรียนรู้ทักษะด้าน AI
ประเทศไทยยังครองอันดับหนึ่งของโลก ด้านความเท่าเทียมทางการศึกษา จากรายงาน Global Gender Gap Report 2025 ของ World Economic Forum และยังมีผลการดำเนินงานที่โดดเด่นในระดับอาเซียนด้านการมีส่วนร่วมทางเศรษฐกิจของผู้หญิง เมื่อเทคโนโลยีใหม่อย่างปัญญาประดิษฐ์กำลังเข้ามาเปลี่ยนแปลงอุตสาหกรรมและรูปแบบการทำงาน การขยายโอกาสในการเข้าถึงทักษะเหล่านี้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้ผู้หญิงสามารถก้าวทันและมีบทบาทอย่างเต็มที่ในเศรษฐกิจดิจิทัลที่กำลังเติบโตของประเทศไทย
การออกแบบหลักสูตรช่วยเพิ่มการมีส่วนร่วม
หลักสูตร GenAI ระดับเริ่มต้นที่เน้นการนำไปประยุกต์ใช้ในสถานการณ์จริง มักได้รับความสนใจจากผู้เรียนหญิงมากขึ้นทั่วโลก ตัวอย่างเช่น หลักสูตร Use AI Responsibly ของ Google ซึ่งมีสัดส่วนผู้เรียนหญิงในประเทศไทยสูงถึง 67.5%
บนแพลตฟอร์ม Coursera หลักสูตร GenAI ที่เน้นการใช้งานจริง เช่น การศึกษา เครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน และการนำ AI ไปใช้ในที่ทำงาน พบว่าสัดส่วนผู้เรียนหญิงในบางหลักสูตรเริ่มเข้าใกล้ความเท่าเทียม หลักสูตรเหล่านี้นำเสนอ GenAI ในฐานะเครื่องมือที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและแก้ปัญหาในการทำงาน มากกว่าการเน้นทฤษฎีทางเทคนิคที่ซับซ้อน
โดยมักเชื่อมโยงการใช้ AI เข้ากับเป้าหมายที่ผู้เรียนให้ความสำคัญ เช่น การพัฒนาการสอน การเขียน หรือการสร้างสรรค์ผลงาน ซึ่งข้อมูลชี้ให้เห็นว่า เมื่อทักษะ AI ถูกนำเสนอในรูปแบบที่ใช้งานได้จริง เข้าถึงได้ง่าย และเชื่อมโยงกับการเติบโตในอาชีพ การมีส่วนร่วมของผู้เรียนก็จะเพิ่มขึ้น
“อนาคตของ AI จะถูกกำหนดโดยความหลากหลายของผู้ที่สร้างและใช้งานเทคโนโลยีนี้” ดร.อเล็กซานดรา เออร์เบิน (Dr. Alexandra Urban) หัวหน้าฝ่ายวิจัยด้านวิทยาศาสตร์การเรียนรู้ของ Coursera กล่าว “ข้อมูลของเราแสดงให้เห็นว่า เมื่อผู้หญิงในประเทศไทยสามารถเข้าถึงโอกาสในการเรียนรู้ทักษะ GenAI พวกเธอแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นและความพยายามอย่างต่อเนื่อง และเนื่องจากประเทศไทยมีผู้หญิงที่มีศักยภาพจำนวนมาก การขยายโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาด้าน GenAI จะเป็นกุญแจสำคัญในการปลดล็อกศักยภาพบุคลากรของประเทศอย่างเต็มที่”
นัยสำคัญต่อกำลังคนดิจิทัลของประเทศไทย
ในขณะที่ประเทศไทยเดินหน้าผลักดันการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจดิจิทัลและ AI การขยายโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาและทักษะด้าน AI อย่างเท่าเทียม จะเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างกำลังคนที่มีความหลากหลายและพร้อมสำหรับอนาคต รายงานได้เสนอแนวทางเพื่อสนับสนุนการมีส่วนร่วมอย่างครอบคลุม ได้แก่
- ออกแบบหลักสูตรระดับเริ่มต้นที่เน้นการประยุกต์ใช้งานจริง
- ส่งเสริมความหลากหลายของผู้สอนและแนวทางการสอนที่ครอบคลุมผู้เรียนทุกกลุ่ม
- ขยายการเข้าถึงผ่านการปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับบริบทท้องถิ่น และความร่วมมือกับพันธมิตร
- ผสานทักษะ GenAI เข้ากับทักษะด้านมนุษย์ เช่น การคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking)
หลังจาก Coursera เปิดตัวแนวทาง Closing the Gender Gap in GenAI Skills ข้อมูลล่าสุดสะท้อนให้เห็นถึงความก้าวหน้าที่น่าจับตามอง แต่ก็ยังมีโอกาสสำคัญในการเร่งการเปลี่ยนแปลง สัดส่วนการมีส่วนร่วมของผู้หญิงในประเทศไทยที่เพิ่มขึ้น ประกอบกับอัตราการเรียนจบที่สูงกว่า สะท้อนถึงแนวโน้มเชิงบวกที่กำลังเกิดขึ้น ในขณะที่ AI ยังคงเปลี่ยนแปลงอุตสาหกรรมและเส้นทางอาชีพอย่างต่อเนื่อง การขยายโอกาสในการเรียนรู้ AI จะเป็นกุญแจสำคัญเพื่อให้ผู้หญิงไม่เพียงเป็นผู้มีส่วนร่วมในยุค AI แต่ยังสามารถก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำที่ร่วมกำหนดอนาคตของเทคโนโลยีนี้ด้วย
